Zabıt kâtibi klavye sınavı: kurallar, hata türleri ve net hesabı

Zabıt kâtibi ve ceza infaz kurumu kâtibi alımlarında yazılı aşamayı geçen adaylar önce uygulamalı (klavye) sınava, burada başarılı olanlar sözlü sınava girer. Bu sayfada Adalet Bakanlığının yayımladığı değerlendirme kriterlerini örneklerle açıklıyoruz; kuralları okuduktan sonra aynı kurallarla puanlanan 3 dakikalık provayı deneyebilirsin.

Sınav nasıl yapılıyor?

1. Süre 3 dakika (180 saniye). Sınav, Bakanlığın Bilgi İşlem Genel Müdürlüğünün geliştirdiği Onparmak Klavye Programı ile yapılır.
2. Metni sistem seçer. Metin, programa önceden kaydedilmiş metinler arasından sınav anında otomatik seçilir; komisyon metin seçemez, ekleyemez, değiştiremez. Bu yüzden basılı metin verilmez.
3. Metin küçük harf ve noktalamasızdır. Paragraf da yoktur. Aday metne sadık kalmalı; noktalama, rakam ya da metin dışı ifade eklememelidir.
4. Sonuç anında kaydedilir. Elektrik ya da internet kesintisinde aday sonraki gruba alınabilir; programı adayın kendisi kapatırsa sınavı geçersiz sayılır ve tekrar alınmaz.
5. Tutanak iki nüsha çıkar. Biri adaya verilir. Tutanakta kelime ve vuruş sonucu birlikte yazar ama değerlendirmede kelime sonucu esas alınır.

Kaç kelime gerekiyor?

Alım ilanlarında aranan şart 3 dakikada yanlışsız en az 90 kelime, yani dakikada 30 net kelimedir. Sitedeki adliye ve genel metinlerde bir kelime ortalama 6,7 harf; araya giren boşlukla birlikte kelime başına yaklaşık 7,7 vuruş eder. Dakikada 30 kelime, hatasız yaklaşık 231 doğru vuruş/dk demektir. Sözlüye çağrı en çok doğru kelime yazandan başlayarak yapıldığı için 90 kelime yalnızca alt sınırdır.

8 hata türü ve örnekleri

Bir kelimede hangi hata yapılırsa yapılsın o kelime 1 hatalı kelime sayılır; tek istisna, hatalı yazılıp parçalara bölünen kelimedir.

1. Fazla vuruş: bir harfin birden fazla yazılması. adalet → adalett, adalet → aadalett
2. Eksik vuruş: bir harfin yazılmaması. adalet → adale, adalet → adaet
3. Harf yer değiştirme: iki harfin yerinin karışması. adalet → adalte
4. Karakter hatası: harf yerine noktalama ya da rakam. adalet → .dalet
5. Kelime bölme: harfleri doğru ama parçalara ayrılmış kelime 1 hata (ad al et). Parçalarda yanlış harf varsa her parça ayrı hata: ada al et 3 hata, bir leşş tir me 4 hata.
6. Kelime birleştirme: iki kelimenin arada boşluk bırakmadan yazılması, içinde harf hatası olsa da 1 hata. adalet bakanlığı → adaletbakanlığı
7. Fazla boşluk: art arda iki ya da daha fazla boşluk, kaç tane olursa olsun 1 hata sayılır ve net kelimeden düşülür.
8. Karışık hata: yukarıdakilere girmeyen her hata. Metinde olmayan nokta, virgül, rakam ya da harf eklemek de buraya girer. adalet → adlemt, adalet → adalet., adalet → ada2let

Hata sayılmayanlar ve başarısızlık sınırları

1. Eksik son kelime: süre bittiğinde yarım kalan son kelime tutanakta gösterilir ama hata sayılmaz.
2. Atlanan kelime: metinde olup yazılmayan kelime hata sayılmaz. Ancak ayrı ayrı ya da art arda toplam 22 ve üzeri kelime atlanırsa yazılan kelime sayısına bakılmaksızın sınav başarısız sayılır.
3. %25 kuralı: yanlış yazılan kelimelerin toplam yazılan kelimeye oranı %25'i geçerse metin anlam bütünlüğü şartını taşımaz.

Örnek net hesabı

Bir adayın 3 dakikalık sonucunu adım adım hesaplayalım:

1. Aday 112 kelime yazdı; bunların 103'ü doğru, 9'u hatalı (3 fazla vuruş, 2 eksik vuruş, 1 birleştirme, 3 karışık).
2. Ayrıca bir yerde iki boşluk bıraktı: 1 fazla boşluk hatası. Toplam hatalı kelime 10 olur.
3. Net kelime: 103 doğru − 1 fazla boşluk = 102 net. 90 sınırının üzerinde.
4. Hata oranı: 10 ÷ 112 = %8,9. %25 sınırının altında.
5. Atlanan kelime 4: 22 sınırının altında. Sonuç başarılı; sıralamada 102 net ile yer alır.

Aynı aday hızını 130 kelimeye çıkarıp 35 hata yapsaydı net 95'e düşerdi ve hata oranı %26,9 olacağı için metin geçersiz sayılırdı. Bu yüzden doğruluk hızdan önce gelir.

4 haftalık hazırlık planı

1. 1. hafta: parmak yerleşimi. Her gün 20 dakika on parmak derslerinden geç. Klavyeye bakmadan temel sırayı (F klavyede u i e a ve k m l y) yazabilene kadar hızı umursama.
2. 2. hafta: doğruluk. 1 dakikalık testlerde hata oranını %5'in altına indir. Isı haritasında kırmızı görünen tuşlar için "bu harflere özel çalış" derslerini kullan.
3. 3. hafta: sınav temposu. Günde iki 3 dakikalık prova yap. Büyük harf, nokta ve çift boşluk alışkanlıklarını bırak; kaçırdığın kelimeye geri dönme.
4. 4. hafta: baskı altında yazma. Bir arkadaşınla ya da rastgele bir rakiple canlı yarış yap. Sınav saatine yakın saatlerde dene; son iki gün hafif tut.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar: Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü, Zabıt Kâtibi Uygulamalı Sınav Değerlendirme Kriterleri; Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, Büro Personeli (Ceza İnfaz Kurumu Kâtibi) Uygulamalı Sınav Değerlendirme Kriterleri (2026). İki belgede hata türleri aynıdır. Sınav şartları ilandan ilana değişebilir; kendi ilanını mutlaka kontrol et.