F klavye mi Q klavye mi?
F klavye, Türkçede en sık kullanılan harfler parmakların durduğu sıraya gelecek şekilde tasarlanmış Türkçe düzendir; Q klavye ise İngilizce düzenin Türkçe harfler eklenmiş hâlidir. Farkı tahminle değil ölçerek göstermek için sitedeki kâtiplik çalışma metinlerinin tamamını (1.764 kelime, 11.805 harf) iki düzende de hangi tuşlarla yazıldığına göre saydık.
Ölçüm sonuçları
- Temel sıradan yazılan harflerF %59,1Q %44,7
- Üst sıradan yazılan harflerF %30,7Q %36,5
- Alt sıradan yazılan harflerF %10,2Q %18,7
- Sol elin yazdığı harflerF %48,7Q %47,0
- Ardışık iki harfin aynı elle yazılmasıF %19,3Q %50,6
İki sonuç öne çıkıyor. Birincisi, F klavyede harflerin %59,1'i parmakların hiç kalkmadığı temel sıradan yazılıyor; Q'da bu oran %44,7. İkincisi, F klavyede bir kelimenin içindeki ardışık iki harf yalnızca %19,3 oranında aynı elle yazılıyor, Q'da %50,6. Eller sırayla çalıştığında bir el tuşa basarken öteki bir sonraki harfe hazırlanır; hızlı yazmanın asıl kaynağı budur. Sol ve sağ elin yükü iki düzende de yaklaşık yarı yarıya.
En sık harfler nerede?
Metinlerdeki en sık 12 harf ve iki düzende bulundukları sıra:
- a %12,3F: temel sıraQ: temel sıra
- e %9,6F: temel sıraQ: üst sıra
- i %8,4F: temel sıraQ: temel sıra
- r %8,0F: üst sıraQ: üst sıra
- l %8,0F: temel sıraQ: temel sıra
- n %7,3F: üst sıraQ: alt sıra
- ı %4,9F: üst sıraQ: üst sıra
- k %4,8F: temel sıraQ: temel sıra
- d %4,2F: üst sıraQ: temel sıra
- m %3,8F: temel sıraQ: alt sıra
- u %3,3F: temel sıraQ: üst sıra
- t %2,9F: temel sıraQ: üst sıra
Türkçede çok geçen a, e, i, l, k, m harfleri F klavyede temel sırada; Q'da ise e, r, ı, u gibi sık harfler üst sırada kalıyor ve parmakların sürekli yukarı uzanmasını gerektiriyor.
Kâtiplik sınavı için hangisini seçmeli?
- On parmak yazmayı yeni öğreniyorsan F klavyeyle başla. Ölçüm, Türkçe metinlerde F'nin parmak hareketini belirgin biçimde azalttığını gösteriyor. Türkiye'deki hız yazma yarışmalarında da F klavye yaygındır.
- Q klavyede zaten on parmak ve hızlıysan sınavdan kısa süre önce değiştirme. Yeni düzene geçen biri ilk haftalarda belirgin biçimde yavaşlar. Sınava bir aydan az kaldıysa bildiğin düzende doğruluğunu artırmak daha güvenlidir.
- Sınav salonundaki klavyeyi öğren. Klavye türü ve seçimi ilana ve sınav merkezine göre değişebilir; başvurudan önce ilanı ve varsa sınav duyurusunu kontrol et.
F klavyeye geçiş için öneriler
- İlk iki gün yalnız temel sıra: sol el u i e a, sağ el k m l y. İşaret parmakları a ve k tuşlarındaki çıkıntıları bulur.
- Sonra sırasıyla üst ve alt sıraya geç. Parmak derslerimiz her derste yalnız öğrendiğin harflerle yazılabilen gerçek Türkçe kelimeler gösterir.
- Klavye etiketlerine bakma alışkanlığını kırmak için ekrana bakarak yaz; sıradaki tuş ders ekranındaki klavyede yanar.
- Her gün kısa bir 1 dakikalık test yap ve ısı haritasında kırmızı kalan tuşları izle.
Yöntem: Sitedeki tüm kâtiplik çalışma metinleri harf harf sayıldı. F düzeni u-i-e-a-ü-t-k-m-l-y-ş temel sırasıyla, Q düzeni a-s-d-f-g-h-j-k-l-ş-i temel sırasıyla değerlendirildi. Boşluk, iki düzende de başparmakla basıldığı için hesaba katılmadı. Sayılar metinler güncellendikçe kendiliğinden yeniden hesaplanır.